Toyota: sự cố xe hay khủng hoảng triết lý quản lý

Sau phiên điều trần của chủ tịch tập đoàn Toyota, kết quả điều tra nguyên nhân sự cố khiến một số mẫu xe của Toyota tăng tốc đột ngột, hy vọng, sẽ chỉ ra lỗi kỹ thuật thật sự không phải là một vết cắt/dập không phù hợp ở tấm lót sàn khiến chân ga bị kẹt. Cho đến giờ này, ít người tin rằng một tập đoàn tầm cỡ như vậy, với triết lý cải tiến không ngừng và quản lý chuỗi cung ứng Just in Time lại không thể phát hiện và khắc phục lỗi có liên quan đến phần cơ khá đơn giản.
Ý kiến của Kenichi Ohmae trên LAT cho rằng, lỗi do triết lý và cơ cấu của Toyota. Theo Ohmae, việc cải tiến liên tục, chủ yếu trong dây chuyền lắp ráp, khiến người ta biết cây hơn là trông thấy rừng, nên lỗi hệ thống khó phát hiện do trên chiếc xe hiện giờ, hệ thống điều khiển điện tử có không dưới 70 chip điều khiển. Ngoài ra, phê phán của Ohmae gợi nhớ lại hình tượng vua hề Charles miêu tả động tác thuần thục của người thợ trong dây chuyền hồi mới công nghiệp hóa, nên không biết gì khác ngoài vài thao tác làm hàng ngày. Ngoài ra, một ý khác đáng suy nghĩ là việc thiết kế xe hơi được chia nhỏ ra, không còn chuyện một kiến trúc sư trưởng hay tổng công trình sư đảm đương tất cả, khiến cho việc đánh giá, kiểm tra an toàn trở nên khó hơn. Nói gọn, từng cụm có thể an toàn, nhưng khi phối hợp hoạt động, có thể một sai lệch tín hiệu đầu ra ở bộ phận này, sau quá trình, được khuếch đại, tạo thành một phản hồi mềm dương hoặc âm lớn, khiến cho hệ thống bị trục trặc, kiểu như treo máy tính. Theo quan điểm của Ohmae, không chỉ có tìm và xử lý nguyên nhân sự cố là đủ, mà cần phải thay đổi triết lý quản lý con người và quản trị dây chuyền lắp ráp, mới là chuyện quan trọng.
Với giới quản trị, sau khi đọc ý kiến của Ohmae, thật khó phản bác bởi bị rào cản kiến thức và kinh nghiệm quản trị vận hành sản xuất của ngành xe hơi. Dẫu sao, cách tiếp cận của Ohmae mang tính hệ thống, đáng phải suy nghĩ thêm. Tuy nhiên, với giới kỹ nghệ, việc cải tiến từng bộ phận nhỏ, đòi hỏi kiến thức chuyên môn sâu, nhưng không hẳn vì vậy mà giới kỹ thuật không có kiến thức tổng quát. Ngoài ra, không thiếu các phương pháp đánh giá/kiểm định tổng thể được xây dựng với các công trình phức tạp, thí dụ như thiết kế và lắp ráp máy bay, tàu ngầm, cho nên nói lỗi hệ thống do triết lý liên tục cải tiến và JIT có vẻ không thuyết phục lắm.